ميراث فرهنگي و وزارت راه به توافق نرسيدند
خبرگزاري ميراث فرهنگي آخرين جلسه تصميم گيري درباره عبور قطار از نزديكي نقش رستم با عدم توافق ميان مسئولان سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با وزارت راه پايان گرفت. در همين حال بررسيها براي يافتن راهحل نهايي ادامه دارد.
قرار بود در جلسه بين مسئولان ميراث فرهنگي و وزارت راه تصميماتي درباره نحوه عبور قطار از كنار نقش رستم گرفته شود اما اين جلسه بدون حصول نتيجه پايان گرفت.
در اين جلسه كه هفتم مهر 86 برگزار شد طرفين بر راي خود تاكيد كردند و سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با عبور قطار از 500 متري نقش رستم پافشاري كرد و خواستار عبور مسير خطوط قطار از حداكثر فاصله مجاز به نقش رستم شد.
اين در حالي است كه مسئولان وزارت راه اعلام كردند كه در صورت تغيير مسير بيش از 50 ميليارد خسارت به پروژه وارد ميشود زيرا پيش از اين تمامي زمينهاي در مسير پيشين خريداري شده است.
اين جلسه در حالي بينتيجه به كار خود پايان داد كه طرفين دعوي بر ادامه كار كارشناسي و بررسي منطقه تاكيد كردند.
همچنين در اين جلسه مسئله تپهها و محوطههاي باستاني اطراف نقش رستم مطرح شد و برخي از اعضاي جلسه با عبور قطار به علت تعدد آثار باستاني منطقه مخالفت كردند.
به گفته كارشناسان عبور قطار از كنار نقش رستم باعث ميشود در طولاني مدت لرزههاي ناشي از اين عبور اثر كعبه زرتشت در نقش رستم را دچار آسيب كند.
همچنين اين لرزهها ميتواند تركهايي را كه در اثر گسلي طبيعي بر مقبره خشايارشاه به وجود آمده است تحريك كند و موجب عميق تر شدن آن شود.
تا اين لحظه سازمان ميراث فرهنگي با عبور قطار از 500 نقش رستم مخالف بوده و خواستار عبور اين خطوط از فاصله نزديك 1000 متري آن شده است.
نگار كندهاي ايذه سند هويت ندارند
ايذه خبرگزاري ميراث فرهنگي معاونت فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي وگردشگري كشور خواستار مستندنگاري نگاركندهاي ايذه به عنوان نخستين گام براي نجاتبخشي يادمانهاي سههزار ساله كشور شد.
رنگپاشي و يادگاري نويسي روي نقش برجستههاي ايذه تا حدي وسعت گرفته كه به اعتقاد كارشناسان شايد تا چند وقت ديگر نتوان به راحتي نقش ها و خط نوشتههاي به جامانده از دوران ايلامي اين شهر را ديد. اين وضعيت به اعتراض رسانهها و گردشگران شهر ايذه منجر شدهاست.
"سياوش صابري"، مديركل دفتر محوطهها و بناهاي تاريخي كشور در گفتگو با ميراثخبر از ديدار خود ازوضعيت نگاركندهاي سههزارساله ايذه خبر داد و مستندنگاري نگاركندهاي ايلامي در شهر ايذه را نخستين و مهمترين اقدام براي نجاتبخشي اين ايلامي كشور دانست.
معاونت فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي اعتبار لازم براي مستندنگاري اين آثار را تامين ميكند.
وي مستندنگاري نگاركندهاي ايذه را يكي از اقدامات ضروري عنوان كرد و افزود:«مستندنگاري هر چه زودتر بايد انجام شود. چون در صورت وقوع اتفاقي براي اين آثار هيچ مدرك و گزارش از اين آثار براي مطالعات و نسل آينده در دست نيست.»
صابري همچنين فرهنگسازي را مهمترين بحث براي جلوگيري از تخريب آثار تاريخي اين شهر دانست.
قطار شهري روي شهر ساساني هرمز اردشير خط ميكشد
اهواز خبرگزاري ميراث فرهنگي سازمان قطار شهري پس از اعتراضهاي مكرر تنها فعاليت خود را در ميدان چهارشير متوقف كرده و فعاليت اين سازمان روي ديگر ايستگاه كه از روي شهر ساساني "هرمز اردشير" ميگذرد، ادامه دارد.
به رغم مخالفتهاي بسيار افكار عمومي براي تخريب شهر هرمز اردشير هيچ فعاليتي براي نجات اين شهر انجام نگرفته است.
"مجتبي گهستوني"، سخنگوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي خوزستان(آريانا) در گفتگو با ميراث خبر از فعاليت سازمان قطار شهري در مسير انتخاب شده براي احداث قطار شهري خبر داد و افزود:« سازمان قطار شهري تنها فعاليتش را در ميدان چهارشير اهواز متوقف كرده و در ايستگاههاي ديگر سازمان قطار شهري در سطح شهر به فعاليت خود ادامه ميدهد.»
سازمان قطار شهري به دليل مخالفت هاي بسيار گروه هاي مختلف با تخريب اين ميدان فعاليت خود را در اين مسير مسكوت گذاشتهاست.
شهرداري اهواز در گفتگو با انجمن دوستداران ميراث فرهنگي خوزستان اعلام كردهاست به دليل مخالفت هاي بسيار فعاليتهاي خود در ميدان چهارشير را براي انجام مطالعات باستانشناسي متوقف كردهاست اما سازمان ميراث فرهنگي هنوز هيچ گروهي را براي انجام فعاليتهاي باستانشناسي به شهرداري معرفي نكردهاست.
نقشه سازمان قطار شهري نشان ميدهد قطار شهر اهواز پس از گذر از ميدان زرگان به فلكه شهيد بندر(چهارشير) ميرسد و پس از گذشتن از ميدان خليجفارس، سلمان فارسي و فلكه ساعت به ميدان كارگر شهيد شهابي منتهي ميشود.
به گفته كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي خوزستان با گذشتن قطار شهري از اين مسير بخشي از شهر ساساني هرمز، يك محوطه اشكاني(پارتي) و بخشي از كانالهاي ساساني در كنار رودخانه كارون تخريب ميشود.
احداث پل با دهانهي 45 متر يعني خداحافظ كاخ اردشير
خبرگذاري دانشجويان ايران يك كارشناس ميراث فرهنگي دربارهي ساخت پل در نزديكي كاخ اردشير فيروزآباد گفت: اگر بهراستي دهانهي اين پل 45 متر باشد، اين اتفاق، يك فاجعه است.
حسين رايتيمقدم در گفتوگو با خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بيان كرد: در ابتدا، طرح ارايهشده براي احداث اين پل از عرصهي كاخ اردشير بابكان عبور ميكرد، يعني از فاصلهي حدود 25 متري بنا و از آنجا كه اين طرح بهشدت تجاوز به عرصهي اثر تاريخي، آن هم اثري كه براي ثبت در فهرست آثار جهاني نامزد شده است، بهشمار ميرفت، تا جايي كه اطلاع دارم، قرار شد كه عرض اين پل كم درنظر گرفته شود، بهطوري كه بهعنوان مثال، فقط يك وانت از روي اين پل بتواند عبور كند تا به مردم خدمات ارايه كند.
وي ادامه داد: اما آنچه اكنون دربارهي اندازهي عرض پل گفته ميشود، بهمعني خداحافظي با كاخ اردشير است؛ خداحافظي با يك اثر فرسودهي تاريخي كه ممكن است، ترافيكي سنگين هم از كنار آن عبور كند.
رايتي تاكيد كرد: اين مسلم است كه به مردمي كه در آنجا زندگي ميكنند، بايد خدمات ارايه شود؛ ولي بايد فكر و بررسي كارشناسي نيز دربارهي آن صورت گيرد. در صورتي كه بهنظر ميرسد، آقايان نخستين فكري را كه به ذهنشان ميرسد، انجام ميدهند.
او با بيان اينكه ايران پر از اثر تاريخي است و بهشدت هم به اقدامات عمراني نياز دارد، يادآوري كرد: اين مساله در قانون هم مطرح شده است كه در هر اقدام عمراني، دستگاه اجرايي بايد امكانسنجي اجراي پروژهها را در رابطه با حفاظت از ميراث فرهنگي و محيط زيست بررسي كند و درنظر بگيرد.
كاخ اردشير بابكان بناي بزرگ سنگي داراي سه گنبد، ايوانها و اتاقها متعدد است كه گچبريها و تزيينات بالاي درهاي داخل آن، شبيه تزيينات بالاي آستانههاي سنگي تخت جمشيد (پارسه) است. گنبدهاي كاخ اردشير بابكان فيروزآباد از قديميترين گنبدهاي سنگي دنيا هستند كه روي پلان مربع بنا شدهاند. با تمام ارزش و اهميتي كه كاخ اردشير دارد، حريم اين بناي ساساني تاكنون تملك و آزادسازي نشده است. البته آتشسوزي نيز يكي از مشكلاتي است كه تقريبا هرسال گريبانگير محوطهي اطراف آتشكدهي پارس يا كاخ اردشير بابكان ميشود و مسؤولان، كشاورزان را عامل اصلي اين آتشسوزيها ميدانند.
اكنون پلي در نزديكي اين كاخ ساساني درحال احداث است كه با ساخته شدن آن، راه روستايي آتشكده كه در حريم درجهي يك و در حاشيهي عرصهي اين بنا قرار گرفته است، از بنبست خارج ميشود. با وجود اينكه پهناي دهنهي اين پل 45 متر اعلام شده، هنوز دربارهي چگونگي عبور هر نوع وسيلهاي پس از ساخت پل، توضيحي داده نشده است.
ازسوي ديگر، چندي پيش فهرستي از آثار و مجموعههاي تاريخي ايران براي ثبت در فهرست ميراث جهاني يونسكو اعلام شد كه مجموعهي ساساني فارس شامل آثار فيروزآباد، سروستان و بيشاپور، در اين مجموعه قرار دارند؛ اما بهنظر ميرسد، با وجود پلي كه روي رودخانهي فيروزآباد و در حريم درجهي يك كاخ اردشير بابكان درحال ساخت است، مجموعه آثار فيروزآباد براي ثبت در فهرست ميراث جهاني با مشكل روبهرو شود.
حريم آتشكده ساساني فيروزآباد خدشه دارشد
شيراز خرگزاري ميراث فرهنگي در حالي كه كارشناسان ميراث فرهنگي نسبت به عبور پل ماشين رو از حريم منظري و عرصه آتشكده فيروز آباد فارس ابراز نگراني مي كنند، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس زمان طرح احداث پل را پيش از انقلاب و توسط خارجيها عنوان ميكند و معتقد است كه اجراي آن امروز داراي چند روايت متعدد شده است.
"عليرضا بزرگر"، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس با اعلام اين خبر به CHN گفت: «طرح اوليه احداث پل ماشين رو از نزديكي آتشكده فيروزآباد پيش از انقلاب و توسط كارشناسان خارجي داده شده بود و پس از گذشت اين مدت، در حال حاضر به مرحله اجرايي رسيده است.»
اين در حالي است كه كارشناسان ميراث فرهنگي از آنجا كه اين پل در عرصه و حريم درجه يك آتشكده ساساني فيروزآباد احداث ميشود ابراز نگراني ميكنند.
بزرگر به ميراث خبر گفت: «در مورد احداث اين پل، روايتهاي متفاوتي كه ناشي از مخالفت و يا موافقت با احداث آن است شنيده ميشود. اما از آنجا كه فيروز آباد زير نظر دفتر پايگاههاي ميراث فرهنگي اداره ميشود، استان نميتواند اظهار نظر قاطعي داشته باشد و تهران بايد دراينباره تصميم بگيرد.»
احداث اين پل به علت دسترسي آسان اهالي روستاي آتشكده به جاده اصلي براي رفتن به شيراز است و اين پل مسير آنها را به اندازه 15 دقيقه كوتاهتر ميكند.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس همچنين به ميراث خبر گفت: «آتشكده در محلي واقع شده است كه وقتي هر گردشگري به دشت فيروزآباد وارد ميشود آن را ميبيند اما دسترسي به آن آسان نيست؛ زيرا جادهاي كه به آتشكده منتهي ميشود پس از دور زدن دشت اين امكان را فراهم ميكند.»
به گفته وي پل و اتوباني كه در حال احداث است اين دسترسي را آسانتر ميكند اما بيم آن ميرود همين امر باعث عبور و مرور ماشينها بيش از حد مجاز منطقه شود.
از سوي ديگر اين پل در حريم منظري آتشكده احداث ميشود و همين امر ميتواند وضعيت اين اثر مشهور ساساني را نابسامان كند.
به گفته بزرگر قرار است دهانه پل تنها 5/3 متر اندازه داشته باشد تا مانع از تردد ماشينهاي سنگين در مسير آتشكده شود.
آتشكده فيروزآباد فارس كه از آن به عنوان كاخ اردشير نيز نام برده ميشود يكي از آثار مشهور دوره ساساني است كه همچنان سراپا مانده و در فهرست ميراث ملي نيز به ثبت رسيده است.
